DWANGSTOORNISSEN

De Wegwijzer » Psychiatrie » Ziektebeelden A t/m M» Dwangstoornissen

De officiele benaming voor en dwangstoornis is obsessief-compulsieve stoornis (OCS). Vroeger noemde men deze psychische aandoening dwangneurose.

Het meest voorkomende kenmerk van mensen met een dwangstoornis is een obsessieve drang om bepaalde handelingen uit te voeren. Deze handelingen worden uitgevoerd vanuit een dwangmatige gedachten. Vaak lijken deze handelingen voor de omgeving overbodig, maar voor degenen met een dwangstoornis is het heel belangrijk dat de handelingen volgens een bepaald patroon worden uitgevoerd, wanneer dit niet gedaan wordt volgens het patroon zou dat namelijk nadelige gevolgen kunnen hebben.
(Uit angst onzeker, gespannen of angstig te worden, wordt vastgehouden aan het vaste patroon). Er is ook een groep mensen met een dwangstoornis die zich helemaal niet bewust zijn van hun uitzonderlijke gedrag en men kan hen daar ook niet van overtuigen. (in dit geval is hun OCS verwant aan een persoonlijkheidsstoornis en heeft het een andere naam, namelijk OCPD (Obsessive-compulsive personality disorder)
Een derde groep voert geen dwanghandelingen uit, bij deze groep blijft het bij dwanggedachten.

De volgende kenmerken horen bij dwangstoornis:

- Obsessies of compulsies (dwangmatige gedachten)
- De persoon ziet op bepaalde momenten dat deze overdreven en onnodig zijn
- De obsessies of compulsies kosten veel tijd (meer dan 1 uur per dag) en brengen spanning met zich mee. Ze beïnvloeden het dagelijks functioneren en sociaal functioneren.

Wanneer er een andere stoornis aanwezig is de inhoud van de dwanggedachte of dwanghandeling daartoe niet beperkt (bijvoorbeeld preoccupatie met voedsel bij een eetstoornis; haar uittrekken bij trichotillomanie; bezorgdheid over het uiterlijk bij een stoornis in de lichaamsbeleving; of piekeren over schuld bij een depressieve stoornis). De obsessies zijn niet terug te leiden aan het gebruik van bijvoorbeeld drugs en heeft geen somatische oorzaak.

Over de oorzaken is weinig bekend, wel zijn er allerlei theorieën. Het is duidelijk dat een erfelijke component van belang is, dwangverschijnselen komen in bepaalde families vaker voor.

Uit onderzoek is gebleken dat een combinatie van medicatie en psychotherapie de beste resultaten oplevert bij de behandeling van OCS.